' ' Udala Muskiz-en Bide Berdea

Galderak kategorikoki filtratu ditzakezu:

Interesa duten kontsultak

Zeintzuk dira kutsatzaile nagusiak atmosferan?

Atmosferan substantzia kutsatzaile anitzak aurki daitezke.  Normalean iturri gorpuzkeragatik bereizten dira, iturritik bertatik igortzen diren  lehen mailako kutsatzaileak izena emanez, eta erreakzio kimikoetatik sortuz atmosferan eratzen direnei bigarren mailakoak deitzen zaie. 

Ohiko eran, aireko kutsatzaile kontzentrazioa mg/m3-ak edo µg/m3 bezalako unitateetan adierazten da edo batzuetan milioiko parteetan (milioiko partea).

Ondoren substantzia kutsatzaile nagusiak adierazten dira, bere iturriak eta bere efekturen bat ere bai. 

Etenaldiko partikulak: partikulak solidoak edo likidoak dira eta airean etenda daude.  Bereizi ohi da partikula finen (1µm baino gutxiago) artean eta lodien (1µm baino gehiago) artean.

SO2 sufre dioxidoa: petrolioetako eta ikatzetako errekuntzan igortzen da. Oxigenoarekin harremanetan sartzen denean  azido sulfurikoa osa dezake. 

Nitrogeno-oxidoak (NOx): konposatu-sail bat da (oxido nitrikoa, nitrogeno dioxidoa eta oxidoso nitrosoa, batez ere ibilgailu-errekuntza motorretatik datozenak, nahiz eta iturri industrialetatik datorren emisioak ere egon. Euri aktiboa eragin dezakete eta gainera oxido nitrosoa da berotegi-efektuko gas boteretsu bat. 

Karbono monoxidoa (KO): edozein gorpuzkeraren errekuntzagatik gertatzen da. Iturri nagusia motorrerako ibilgailuetako ihes-hodiak dira. Atmosfera-n oxigenoarekin  oxidatzen da eta berotegi-efektuko gasik garrantzitsuena eragiten du.

Ozonoa (O3): ozonoa, atmosferako zona altuetan erradiazio ultramoreetatik babesten duen geruza eratzen du, geruza baxu hori da eguzki-argiaren aurreko beste konposatu batzuetatik aurrera erreakzio kimikoen bitartez eratzen den bigarren mailako kutsatzailea. 

Konposatu organikoak: talde oso desberdina da, bi kategoria nagusiz hitz egiten da: kutsatzaile organiko erdilurrunkorrak (SOC-a) eta kutsatzaile organiko lurrunkorrak (COV-a).

Metal astunak: merkurioak, nikelak, berunak, selenioak, banadioak eta zinkak, artsenikoa, kadmioa, kromoa eta kobrea eta  halakoak dira. Haiek gehienek partikula finetara elkartuz doaz, ikatzeko eta beste erregai batzuen neurri txikiagoan errekuntzatik datoz.


Zein da gomendatzen den tenperatura bulegoetan bai udan bai neguan?

Aurrezki Akzio  eta Espainiaren (E4-etako)  Eraginkortasun Energetikoko Planaren arabera merkataritza-erabilera, irakaskuntzari, administrari, kulturalari, aisia, bizitegi-publikoari eta pertsona-garraioko eraikin pribatu guztiak, hurrengo balioetara mugatu behar dira: 

Uda: 26ºC-etako edo gehiagoko tenperatura eta 45en eta % 60ren arteko hezetasun erlatiboa.

Negua: 21ºC-etako Tenperatura edo gutxiago eta 45en eta % 50en arteko hezetasun erlatiboa.

Balio hauek lortzeko klimatizazioan eraginkortasun energetikoa hobetzeko neurri batzuk jartzea eskatzen da, adibidez, kaletik sarbidearekiko dituzten eraikinak eta lokalek ateak ixteko sistema izan dezatela  etengabe ireki egon daitezela horrela galera energetikoak saihestuz. 




Gasolio-depositu bat dut, 1.000 litrokoa, eraikin baten barruan eta enpresaren erabilerarako. Legeztatu egin behar al dut?

"Instalazioan bertan kontsumitzekoak diren biltegiratze-instalazioak" izenburuko MI-IP03 jarraibide tekniko osagarriak arautzen du instalazioan bertan erabiltzekoak diren gasolio-deposituen legeztatzea. 1427/1997 Dekretuak onartu zuen jarraibide hori, eta, gerora, 1523/1999 Errege Dekretuak aldatu egin zuen arau hura.

Jarraibideak esaten du C motako produktuak biltegiratzeko instalazioek, —horien artean daude gasolioa instalazioen barruan biltzekoak— ez dutela, 1.000 litrora arteko edukieran, dokumentaziorik aurkeztu behar Industria, Berrikuntza, Merkataritza eta Turismo Sailean. Instalatzaile baimendu batek instalatu behar ditu beti instalazio horiek eta bete egin behar dituzte betetzekoak dituzten eskakizun tekniko guztiak; esaterako, tankearen edukieraren %10 jasotzeko erretilu bat izan behar dute.

Produktu Kimikoak Biltegiratzeari buruzko Erregelamenduak (379/2001 ED) arautzen duenaren arabera, zer irizpide bete behar dira produktu kimikoak batera biltegiratzeko?

Errege-dekretuaren 12. artikuluak arautzen duenaren arabera, baldintza hauek bete behar dira produktu kimikoak batera biltegiratzeko:

1. Klase edo azpiklase bereko likidoak soilik biltegira daitezke kubo berean, eta, kuboa zer likido hartzeko egin den kontuan hartuta, likido horiek edo arrisku gutxiagokoak hartuko ditu. Likidoak batera gordetzekotan, beti egingo da klase bereko produktuak dituzten likidoak biltzeko.

2. Ezin dira kubo berean jarri Presiozko Aparatuen Erregelamendua bete beharrekoa duten eta hura bete beharrik ez duten ontziak, baina horren salbuespena izango dira suteen aurkako bitartekoak.

3. Ezin dira kubo berdinean jarri elkarren ondoan jarrita erreakzio arriskutsuak izan ditzaketen produktuak dituzten

ontziak edo beste ontzi batzuen fabrikazio-materialekin bateraezinak diren produktuak dituztenak, bai beren ezaugarri kimikoengatik, bai beren baldintza fisikoengatik.

4. Ezin dira likido erregaiak dituzten kuboetan jaso peroxido organiko likidoak (ADR-ren 5.2. klaseko substantziak), produktu korrosiboak (ADRren 8. klaseko substantziak) eta bifenilo polikloratuak, baldin eta likido horiek ez badituzten propietate horiek. Hori salbuesteko aukera bakarra izango da aldez aurretik neurriak hartzea erreakzio arriskutsuak eman ez daitezen ezbeharren bat gertatzen denean.

5. Likido toxikoak ez dira jarriko, lehentasun moduan, likido sukoi eta erregarriak dituzten kuboetan. Biak batera jasotzen badira kubo batean, babes-neurri egokiak hartuko dira eta behar bezala justifikatuko da proiektuan hori horrela egitea komeni dela.

Zein paper mota eros dezaket ohikoa baino ekologikoagoa dena?

Gaur egun bada papera erosteko bide bikain bat:

% 100ean birziklatua den papera eta batere klororik gabeko papera.

Ezaugarri horiez gain, paperak beste baldintza batzuk ere izan beharko ditu; hala nola, zuritasunari dagokionez, % 70etik gorakoa izan beharko du ISO ISO 2470:1999 edo horren baliokide baten arabera. Iraunkortasunak 100 urtetik gorakoa izan beharko du ISO 5630- 1:1991 arauaren, DIN 6738:1999 [LDK 24-85] arau alemaniarraren edo horien baliokide baten arabera eta inprimatzeko edo fotokopiatzeko teknikoki egokia izan behar du, esaterako Europako EN 12281:2003 arauaren edo horren baliokide den arauren baten egokitasun teknikoa izan behar ditu.

Paperak Aingeru Urdina ekoetiketa izanez gero egiazta litezke irizpide horiek. Badira paperarentzako beste ekoetiketa batzuk ere; hala nola, Europako Ekoetiketa Ekologikoa edo Beltxarga Zuria. Horiek papera zuritzeko prozesuan ez dela kloro gasik erabiltzen egiaztatzen dute, ez dute egiaztatzen paperak batere klororik ez izatea. TCF paperak badu kloroa, esaterako.

Produktuaren beraren (edozein produkturen) erosketarako ingurumen irizpideez gain, mota honetako ingurumen irizpide gehiago sartu behar lirateke; esaterako, ontzietan eta bilgarrietan eta ziurtatu behar genuke, gainera, ahal den heinean, sortzen diren hondakinak behar bezala kudeatzen direla.

Ontzi eta bilgarriak ahal dela material bakarrekoak izan daitezen ahalegina egin behar da, horrela, ondoren errazago kudeatzeko. Ahalik eta portzentaje handienean material birziklatuz eginak izatea komeni da. Hondakinak kudeatzeari dagokionez, paperaren kasuan, mota honetako hondakinak behar bezala bereizten direla eta papera birziklatzera bideratutako edukiontzi urdinera botatzen direla ziurtatu behar da.


ISO 9001 edo ISO 14001 ziurtagiriak izan behar al ditut UNE 150301 lortu ahal izateko?

UNE 150.301:2003 arauak UNE-EN ISO 14001:2004 eta UNE-EN ISO 9001:2000 arauen egitura bera du. Beraz, bateragarria da bi arau horiekin eta, hortaz, enpresak arau horiek lehendik ezarrita baditu, askoz errazagoa da ziurtagiria lortzeko prozesua. Eskakizun nagusiak bat datoz kalitate eta ingurumen arauei dagozkienez, baina kasu honetan produktua diseinatzeko prozesuari erreparatzen zaio gehien, eta ez enpresaren kudeaketa orokorrari (kalitatea) edo ingurumen kudeaketari (ingurumena).

UNE 150.301:2003 arauaren helburua diseinu eta garapen prozesuaren ingurumen kudeaketa zuzen egiteko oinarriak ezartzea da. Lan horiez arduratzen diren langileak prozesuak UNE-EN ISO 9001:2000 arauaren eskakizunetan oinarrituta kudeatzen ohituak egoten dira eta UNE-EN-ISO 14001:2004 arauan ezarritako ingurumen oinarria kontuan hartuta kudeatzen ohituak daudenak ere gero eta gehiago dira. Ondorioz, langile horiei zuzenean eragiten dien eragiketan kontrolatzearen inguruko kontu guztiek dute kalitate eta ingurumen arauen egitura eta terminologia bera. Hala, 150.301 arauak diseinu eta garapen prozesu guztien ingurumen irizpideak sartzeko bidea ematen du.

Dena den, UNE 150.301:2003 araua kudeaketa sistema independente gisa dago definituta eta modu autonomoan ezartzeko eta funtzionatzeko diseinatua dago. Horregatik, arau hau bakarrik ezar daiteke, beste inolako kudeaketa sistemen barruan sartu beharrik gabe.

Are gehiago, badira enpresak UNE-EN ISO 14001:2004 eta UNE-EN ISO 9001:2000 arauak ezarri gabe izanagatik ere, UNE 150.301:2003 araua ezarri eta ziurtagiria lortu dutenak.


Ba al da produktu kimiko bat REACH Erregelamenduak eskatzen duen moduan erregistratuta dagoen ala ez jakiteko modurik?

European Chemicals Agency (ECHA) web-orrian, aurre-erregistratuta eta erregistratuta dauden substantziak kontsulta daitezke. Hauek dira kontsultak egiteko estekak:

Aurre-erregistratutako substantzietarako: http://echa.europa.eu/web/guest/information-on-chemicals/pre-registered-substances
Erregistratutako substantzietarako: http://echa.europa.eu/web/guest/information-on-chemicals/registered-substances
Halaber, substantzia jakin bat egiaz hornidura-kate jakin batean erregistratu den ala ez jakiteko, bitarteko erabiltzaileak bere hornitzaileari edo hornidura-katean gorago duen bestelako eragileren bati kontsulta diezaieke.
Informazio gehiago eskuratzeko, IHOBEk alor horretan kaleratu duen argitalpen hau kontsulta daiteke:
Europar Batasunean Substantzia Kimikoekin egin beharrekoa den kudeaketari buruzko 1907/2006 REACH Erregelamenduaren eskakizun eta inplikazioak

Zer eduki izan behar du deklarazioak?

Zer da?Urtero merkaturatzen dituzten ontzien edo produktu ontziratuen kopuru osoak adierazten dituzte enpresek ontzien eta bilgarrien urteko deklarazioetan, eta, horrela jokatuta, bete egiten dute apirilaren 30eko 782/1998 Errege Dekretuko 5. artikuluak ezartzen duten betebehar hori.
Nor egin behar du?
Ontzien eta bilgarrien urteko deklarazioa egiteko obligazioa dute ontziak merkaturatu, kontsumitu eta haien hondakinak hondakin gisa kudeatzeko katean parte hartzen duten eragile ekonomikoek, eta, berariaz:
- Espainiako Estatuko ontziratze-enpresek eta Europar Batasuneko eta gainerako herrialdeetako erosle eta inportatzaileek.
- Europar Batasunera eta gainerako herrialdeetara saltzen eta esportatzen duten merkatari eta banatzaileek.
- Gestio Sistema Integratuek.
- Ontzien azken hondakinen edukitzaileek, baldin eta haiei badagokie hondakinak kudeatzea.
- Ontzi-hondakinen kudeatzaileek: berreskuratu, birziklatu eta balioztatzeaz arduratzen direnek.

Non aurkeztu behar da?Euskal Autonomia Erkidegoko Ingurumen Sailburuordetzan aurkeztu behar da deklarazioa, martxoaren 31 baino lehen.
Gestio Sistema Integratuetara atxikitako ontziratze-enpresen kasuan, otsailaren 28a baino lehenago egingo da deklarazioa sistema integratuan, eta hark egingo du Sailburuordetzari egin beharreko jakinarazpena.
Deklarazioa posta elektronikoz bidaltzeko aukera ematen da. Horretarako, hkz-sgr@ej-gv.es helbidera bidali behar da DAE Bidalketa jarriz gaiari dagokion barran.

Zer eduki izan behar du deklarazioak? Martxoaren 3ko 252/2006 Errege Dekretuko 1. taulak adierazten dituen formularioetan adierazten da edukia, bai eta 782/1998 Errege Dekretuko 1., 2., 3. eta 4. tauletan ere. Aukera dago, azken kasu horretan, Excel formatua eskatzeko, hkz-sgr@ej-gv.es helbidera jota, DAE taulen eskaera izenburua jarriz.

Non kontsulta dezaket bizi naizen udalerriko edateko ur-egoera?

Nork eskatu behar du ingurumen-baimen integratua?

Ingurumen-baimen integratua (AAI), aplikazio-eremu zehatz bakoitzean  jasotako industria-jardueren hasiera eta jarraipena gauzatzeko baldintza multzo bat ezartzen duen baimen bakarra da.

Prebentzio eta ingurune-kontrolari buruzko ekainaren 1eko 16/2002 Legearen arabera (509/2007 ED-ren bidez aldatuta), AAI eskatu behar dutenek aipaturiko legearen I.eranskinean jasotzen diren industria-instalazioen titularrak izan behar dira:

  • Errekuntza instalazioak
  • Metalen ekoizpena eta eraldaketa
  • Industria mineralak
  • Industria kimikoak.
  • Hondakinen kudeaketa.
  • Paper eta kartoigintza
  • Ehungintza
  • Larrugintza
  • Nekazaritzako elikagai eta ustiapenen industria.
  • Disolbatzaile organikoen industria.
  • Karbonoaren industria.

Baimen bakar honek jardueran existitzen diren ingurumen-baimen guztiak ordezkatu eta barne hartzen ditu hurrengo kontuetan:

  • Hondakinen ekoizpena eta kudeaketa.
  • Ur kontinentaletan botatako isurketak, saneamendu-sistema integralera egindako isurketak eta lur-itsaso isurketa barne.
  • Atmosferan egindako isurketak, konposatu organiko lurrunkorrak barne.

Ingurumen-baimen integratuak ez ditu eremu publikoa erabiltzeko edo okupatzeko beharrezkoak diren baimen edo kontzesioak barne hartzen, ezta jarduera-lizentziak ere. Hauek beste alde batetik eskatu behar dira.

Hondakin Arriskutsuak eta ez Arriskutsuak Gestionatzeko Baimenak zer indarraldi du?

Hondakin Toxikoen eta Arriskutsuen gestiorako, hona hemen garrantzitsuena:

Uztailaren 20ko 833/1988 Errege Dekretuaren bidez, hondakin toxiko eta arriskutsuen 20/1986 oinarrizko Legea betearazteko Erregelamendua onetsi zen. Erregelamendu honi bat etorriz, baimenak bost urteko indarraldia izango du; baina, inspekzioa egin ondoren txostenak aldeko irizpena azaltzen badu,  bosna urteko bi luzapen automatiko eta elkarren segidan egon daitezke.  Lehenengo baimena lortu eta hamabost urte geroago, baimena iraungi egingo da; baina, hau gertatu baino lehen, titularrak, atal honetan adierazitako prozedura arruntari bat etorriz, aldez aurretik baimen berria eska dezake.

Arriskutsurik ez diren hondakinen gestioari dagokionez:

Behin dokumentazioa zuzen egiaztatutakoan,  Baimen Ebaspena bidaliko zaie. Bertan dagokion erregistro zenbakia sartuko da, hau da, edo Hondakin Ez Kaltegarrien Kudeatzaile Erregistroa, edo Hondakin Ez Kaltegarrien Biltzaile-garraiolariaren Erregistroa. Azken hau identifikazio-kode bat da, eta enpresari  baimena ematen dio Ebazpenean jasotzen diren jardueretan kudeatzaile-lanak egiteko. Aipatutako Ebazpenean ere Baimenaren indarraldia adieraziko da.

10/1998 Hondakinen legean, 13. artikuluan, honako hau jasotzen da:

Hondakinak balioztatzeko eta ezabatzeko jarduerak Autonomia Erkidegoko ingurumen-arloan eskumena duen organoak baimendu behar dituzte. Baimena lortzeko, aldez aurretik, jarduera garatuko duen enpresako instalazioak ikuskatu behar dira eta, hau egindakoan,  jarduera bakar bat edo zenbait jarduera garatzeko baimena lor daiteke. Baimen hauek indarraldi zehatza dute baina, indarraldia pasa eta gero, segidako baimenak eska daitezke.  Beste disposizio batzuek exijitutako gainerako baimenak edo lizentziak eremu honetaz kanpo geratzen dira eta dagokien prozedura egiten jarraituko dute.

Zein araudi erregulatzen du ingurunearekiko ardura?

  • Apirilaren 21eko 2004/35 zuzentaraua, ingurugiroarekiko ardurari buruzkoa.
  • Urriaren 23ko 26/2007 Legea, ingurugiroarekiko ardurari buruzkoa.
  • Abenduaren 28ko 2090 /2008 Araudia, 26/2007 Legearen garapen partziala.

26/2007 legearen helburua honako hau da:

  • Prebentziorako mekanismoak indartzea ingurugiroarekiko kalteak ekiditeko.
  • Jarduera ekonomikoen ondorioz sorturiko ingurugiroarekiko kalteen konponketa ziurtatzea, jarduera hauek baimenduak izan badira ere eta prebentziorako neurriak hartu izan arren.
  • Prebentzio eta konponketa neurriak arduradunaren ordainpean daudela bermatzea.
  • Lege honen arabera, honako hauek dira babesgai: urak, zorua, itsasoko eta itsasadarren itsasertzak, habitatak, eta flora eta faunaren babesturiko espezieak.

2090/2008 Araudiak honako hau gehitzen du 26/2007 legean:

  • Jarduera ekonomikoen ondorioz sorturiko ingurunearekiko kalteak konpontzeko eta prebenitzeko beharra ezartzen du, behar hau operadorearen ordainpean egongo da.
  • Izaera objektiboa eta mugagabea duen ingurunearekiko ardurarako erregimen administratiboa ezartzen du.
  • Edozein jarrera edo jarduerekin aplikagarria izango da.
  • Operadorearen menpe uzten du jarduteko erantzukizuna, dolu, kulpa edo oharkabetasuna egon ala ez.
  • Baliabide naturalen babeserako esparru legala osatzen du.
  • III. eranskineko operadoreei bermeak eratzeko beharra inposatzen dizkie, era horretan, haien ingurugiroarekiko erantzukizunari aurre egiteko.

Aseguru-konpainiara bidaltzeko data jakin baterako meteorologia-datuen egiaztagiria behar dut. Non lortu dezaket?

Aldez aurretik zerbitzu honi dagozkion tasak ordainduta, (AEMET) Estatuko Meteorologia Agentziara jo behar duzu esandako datuak eskatzeko.

AEMET agentziak daukan web orrialdean prestazio meteorologikoen eskabide-orriak agertzen dira, eta hauetan datu pertsonalak, nahi dituzun datuak, eskatutakoa zuri bidaltzeko formatu aukeratua, eta datuak ziurtaturik behar dituzun ala ez adierazi beharrekoak dira. Zure kasuan, aseguru-agentziara bidali behar dituzunez, kreditatuak egotea egokiena da.

Eskabidea Lurralde-ordezkaritza bakoitzean desberdina denez, honako lotura honetan probintzia hautatu behar duzu: 

http://www.aemet.es/es/servicios/tasas

Epe motzera datu guztiak bidaliko dizkizute etxera.

Zer hondakin-mota daude gailu elektriko edo elektronikoen kategoriaren barnean?

Gailu elektriko edo elektronikoa da pila eta baterien bidez, edo sare elektrikora konektatuz funtzionatzen duen edozein gailu. Ezaugarri hauek dituen gailu batek erabilgarri izaten uzten duenean RAEE (Gailu Elektriko edo Elektronikoen Hondakina) izendapena  duen hondakina bihurtzen da.

Informazio gehiago eskuratzeko hurrengo web orria kontsultatu dezakezu: www.ofiraee.es

Gailu elektriko eta elektronikoen hondakinak kudeatzeko Plataformaren arabera, gailu elektriko eta elektronikoen hondakinak sailkatzen dituzten hamar kategoria ezberdin daude:

  • Etxetresna handiak: hozkailuak, garbigailuak, berogailuak, aire girotuko gailuak, labeak, beroa sortzen duten plaka elektrikoak, sukaldeak, mikrouhin-labeak.
  • Etxetresna txikiak: xurgagailuak, frijigailuak, txigorgailuak, lisaburdinak, ilea mozteko makinak, josteko gailuak, balantzak.
  • Informatika eta telekomunikazioetarako tresneria: edozein ordenagailu mota, inprimagailuak, kopiagailuak, faxak, telefonoak, kalkulagailuak.
  • Kontsumoko gailu elektronikoak: irratiak, telebistak, bideokamerak, musika-gailuak
  • Argiztatzerako gailuak: edozein motatako lanparak.
  • Tresna elektriko eta elektronikoak: zulatzaileak, zerrak, zulatzeko tresnak, belarra mozteko makinak…
  • Jostailuak eta kirol-tresneria elektronikoa: tren elektrikoak, kontsolak, bideojokoak, txanpon-makinak, osagai elektronikoak dituen kirol-materiala.
  • Gailu medikoak: Kardiologia, medikuntza nuklearra, analizatzaileak.
  • Zainketa eta kontrolerako tresnak: ke-detektagailuak, termostatoak, neurketarako gailuak.
  • Salketa-makinak: edarietakoak, botiletakoak, produktu solidoetakoak, dirukoak

Ibilgailuen musika-aparatuak eta hozketa-ekipoak kanpoan geratzen dira.

Nekazaritza-lursail bat daukat eta bere azala guztira zenbat neurtzen duen jakin nahi nuke. SIGPAC erabili dezaket kalkulatzeko?

Nekazaritza-lursailen Informazio Geografikorako Sistema (SIGPAC), lurralde nazionalaren nekazaritza-errealitatea islatzen duten satelite-irudiz osaturiko erregistro geografikoa da.

NPK-PAC-aren ( Nekazaritza Politika Komunaren) laguntzak kontrolatzeko eta lursailaren gaineko kontrol administratiboak errazteko asmoarekin garatu da.

Lursailaren partzela zehatz baten irudia ikusi behar baduzu, Ingurumen Ministerioak sortu duen hurrengo estekan klikatu: http://www.mapa.es/es/sig/pags/sigpac/intro.htm#art2, ondoren kontsulta burutu nahi duzun Komunitate Erkidegoa aukeratu behar duzu, eta partzela dagoen eremu zehatza bilatu.

Sistemak proposatzen dizkizun tresnen bidez partzela zehatz baten azala kalkulatu dezakezu, baita partzela batean dagoen zuhaitz kopurua edo honen koordenatu zehatzak. Gainera, partzela zehatz bat hautatzean,  azalarekin erlazionaturiko laguntza-eskabideekiko sostengu-krokisa eskuratu dezakezu, non partzelaren identifikazio-datuak, ortoargazkia, gainezarritako partzelarioa eta partzelari buruzko datu garrantzitsuenak lor daitekeen.

Zer da CLP araudia? Zein datak hartu behar dira kontuan? Nori afektatzen dio?

CLP (CE 1272/2008) araudia da, substantzia kimiko eta nahasketen (prestakinak) sailkapena, etiketatu eta ontziraketari buruzkoa. Araudiak sailkapenerako eta etiketaturako irizpide berriak ezartzen ditu,  Produktu Kimikoen Sailkapen eta Etiketatuen Globalki Harmonizaturiko Sisteman oinarrituta (SGA), Sistema hau Nazio Batuak sortu dute honako asmoarekin:  Europako Substantzia eta Prestakin Kimikoen Agentziaren (ECHA)  Sailkapen eta Etiketatuaren Inbentarioan substantziak jakinarazteko erraztasunak eman.

8/2010 Legearen arabera, erregistroari dagokion zigor-erregimenari, ebaluaketari, baimenari eta substantzia zein nahasketa kimikoen murrizketei buruzkoa (REACH) eta substantzia zein nahasketen sailkapena, ontziratzea, eta etiketatuari buruzkoa (CLP). Lege honek, substantzien sailkapena, etiketatua eta ontziratzea dagokien zigor-erregimen honen aplikazio-datak  definitzen du, zeina ez da aplikagarria izango 2010eko abenduaren 1era arte. Aldiz, nahasketen etiketatua eta ontziratzeari dagokiona ez da aplikagarria izango 2015eko ekainaren 1era arte.

2010eko abenduaren 1etik aurrera merkaturaturiko substantziak derrigorrez jakinarazi beharko dira, eta urtarrilaren 3tik aurrera hauen berri eman beharko zaio ECHAri. Jakinarazpenak substantziaren identitatea, sailkapena eta etiketatua jasoko du.

Araudi berri honen bidez ukituak honako hauek izango dira: REACH betez,  erregistroaren eskatzaileak; merkaturaturiko substantzien eta nahasketen fabrikatzaile edo inportatzaileak; bitarteko erabiltzailea, zeinak hornitzaileen substantziak eta nahasketak erabiltzen dituen merkatuan jartzen dituen beste produktuen formulaziorako; banatzaileak edo xehekariak, zeinek hirugarren pertsonentzako substantzia edo nahasketa bat merkatuan jartzen duten; Leherkorrak edo substantzia larrien zerrendan agertu ahal daitekeen substantziak barne daukaten artikuluen ekoizle edo inportatzaileak; eta substantzia kimikoen garapenean ikertu edo parte hartzen duten guztiak

Ba al dago tentsio altuko linea eta etxebizitzen artean egon beharreko distantzia arautzen duen araudi zehatzik?

Otsailaren 15eko 223/2008 Errege Dekretuaren barnean, tentsio altuko linea elektrikoetan zein bere instrukzio tekniko osagarrien (ITC-LAT 01tik 09ra),baldintza teknikoak eta segurtasun bermeak onartzen dituena,  Gutxieneko Segurtasun Distantzia, gurutzaketa eta Paralelismoei buruzko 5 atalaren barruan dagoen, eraikin,  eraikuntza eta hiriguneei buruzko 5.12.2 artikuluan  elektrizitate-lineen eta hiriko zoruak bezala sailkaturiko lurren artean existitu beharreko distantzia definitzen da.

Klikatu hemen dokumentua jaisteko

Amak elikatzen ez duen zozo-txita bat aurkitu dugu. Ba al dago erakunderik honelako animaliak hartu eta babesten dituena? Nola zaindu behar dugu?

Benetan ama laguntza emateko txitari hurbiltzen ez bazaio, honelako animaliak onartzen dituen edozein elkartetara eraman behar duzu.

Bitartean,  zozotxoa txioka eta txioka eritzen bada, bi ordutatik bi ordutara uretan bustita dagoen katu-pentsua eman behar zaio; dena dela, halako pentsurik izaten ez baduzu, uretan bustita dagoen haragi txikitua ere jan dezake; hori bai, ez iezaiozu urik eman!, INOIZ ere ez.

Zozotxoa geratzea erabakitzen baduzu, habia-hegazti bat denez ( gurasoenekiko independenteak direnak), hazkuntza oso zail egiten da, zaintza ugari behar baititu. Dena dela, txita zurtz batekin zer egin jakiteko, SEObirdlife elkarteak daukan honako Web gunea kontsulta dezakezu: www.seo.org.

Madrilgo Erkidegoan biziz gero, Brinzal izeneko elkarte bat existitzen da. Gaueko harraparien errekuperatzerako zentro bat da, baina baira hegazti mota hauek ere onartzen ditu.

Richard Schirrmann Gazte-Aterpetxearen instalazioen barnean kokatzen da, Madrilgo Casa de Campon. Nola heldu dezakezun ikusteko, begiratu hurrengo esteka http://brinzal.org/contenidos-extra/localizacion-de-brinzal/, elkarte hau bera ezin delako jasotzeko mugitu.

Hozkailu berria erosi dut eta jakin nahi nuke zein den A++ sinboloaren esanahia.

92/75/CE Zuzendaritzaren arabera, efizientzia energetikoko 7mota eta kolore-letrako hainbat kodigo definitzen dira. Hau kontuan hartuta, efizienteenak diren ekipoek kolore berdea eta A letra izango dituzte, eta efizientzia gutxien daukaten ekipoek kolore gorria eta G letra.

Etxetresna elektrikoko familia bakoitzak etiketa propioa eduki arren, esandako efizientzia eta kodigo guztiak berberak dira guztietarako. Modu honetan, ekipo hauen gaitasunak honakoak izan daitezke:

Iturria: IDAE
Hotzeko etxetresna elektrikoen kasuan (hozkailuak, izozkailua eta konbinatuak), eta aurreko eskeman ikusten denez,   A+ eta A++ klaseak gehitzeko goitik bi lerro gehituko dira, kontsumo erlatibo are txikoagoa  erakusten dutenak.

Kontuan hartu behar da efizientzia klaseak etxetresna elektrikoko kategoria berberekin eta funtzio berberak edo berdintsuak egiten dituzten ekipoekin baino ez direla erkatzen. Letra batek, eskalan A letratik behera egin ahala, aurreko letraren aldean energiaren %12 gehiago gutxi gorabehera kontsumitzen du. Hala, adibidez, A klaseko garbigailu batek, C klaseko prestazio berberak izaten dituen garbigailuaren aldean, energiaren %38  gutxiago arte kontsumitzen du, eta D klaseko garbigailuaren aldean, energiaren %58 gutxiago arte kontsumitzen du.

Zer da RITE? Erregelamendu honek zer oinarrizko eskakizun ezartzen du energia aurrezteko?

RITE Eraikinetako Instalazio Termikoen Erregelamendua da. Ekaineko 20ko 1027/2007 Errege Dekretuaren bidez onetsi zen, eta bertan ongizate termikorako eta osasunerako kokatzen diren berokuntzako, aire girotuaren sistemako  eta ur bero sanitarioko instalazioen  baldintzak jasotzen dira, energiaren erabilera arrazionala lortzeko helburuarekin.

Baldintzak edota oinarrizko eskakizun hauek lortzeko oinarria eraikinetarako behar den energiaren erabilera arrazionala lortzean datza. Horretarako, energiaren kontsumo jasangarria egitea eta kontsumo-zati bat energia berriztagarriaren bidez lortzea funtsezkoak dira.
RITE honek hainbat prozedura eta parametrotarako  aurrezpen-oinarrizko dokumentu espezifikoak jasotzen ditu; izan ere, dokumentu hauetan adierazitako oinarrizko betekizunak betez gero, sistema-kalitatearen gutxienezko mailak gainditzea ziurtaturik baitago. Dokumentu hauek bostetan bereizita daude, “ bete beharreko oinarrizko betekizunak” deituak, eta honakoak dira definizioak:

HE 1: energia-demandaren mugapena:
Ongizate termiko aproposa lortzeko orduan eraikuntza bikoitzaren araberako baldintzak eta ezaugarri guztiak kontuan hartuko dira, energia-demanda egokiena erabiltzeko helburuarekin. Hona hemen kontuan hartzeko baldintzak: Herriko klima, eraikinaren erabilera, udako eta neguko erregimena, eraikinak daukan berezko isolamendua eta inertzia, areari aurre egiteko iragazkortasuna, eguzkitan jartzea… Hauek guztiak ikusita, eraikuntzaren ezaugarrietarako kaltegarriak diren gainazaleko kondentsazio-hezetasun interstizialak sortzeko arriskua murriztu beharrekoa da; honetaz gain, eraikuntzetako zubi termikoak modu egokiena tratatu behar dira arazo hidrotermikoak saihesteko eta beroaren galdu eta irabaziak murrizteko.

HE2: Instalazio termikoen errendimendua.
Eraikinek instalazio termiko egokiak izango dituzte bizikideei ongizate termikoa emateko, instalazioen eta ekipoen errendimenduaren oreka zainduz.

HE3: Argi-instalazioen efizientzia energetikoa.
Eraikinek Bizikideek behar dituzten argi-instalazio egokiak izango dituzte. Honetaz gain, argiak etxebizitzak lekuan lekuko behar dituenak izango dira, energia aldetik egokienak izateko. Hau lortzeko, argiaren kontrol-sistema bat kokatuko da; halaber, argi naturaletik  ahalik eta probetxu handiena ateratzeko, baldintza aproposak dauzkaten lekuetan  erregulazio-sistema bat ere jarri behar da.

HE 4: Etxeko ur beroa izateko eguzkiaren gutxienezko kontribuzioa.
Eraikinek etxeko ur berorako edo igerileku estaliko girotzerako instalazio egokiak  behar izanez gero, biltegiratzeko eta erabiltzeko sistemak instalatuko dira, tenperatura baxuko eguzki-energia biltzeko Hala, aipatutako prestazioek behar duten energia termikoaren zati bat eguzkiak eragindakoa izango da. Hori bai, eguzkiaren energia etxebizitzak  hartzen duen eguzki-erradiazio globalera  eta ur beroaren demandara egokiturik egon behar da.

HE 5: Energia elektrikoaren gutxienezko kontribuzio fotovoltaikoa.
Eraikinetan eguzki-energia  energia elektrikoa bihurtzen duten bilketa-sistema transformadoreak  kokatu behar dira. Bihurgailu hauek prozeduraren fotovoltaikoen bidez funtzionatzen dute eta barneko funtzionamendurako eta sareko hornidurarako erabil daitezke.

Enpresa txiki bat gara eta ingurune-ziurtagiria jaso nahi dugu, zer ezberdintasun dago ISO 14001 eta EMAS araudiaren artean ziurtagiri bat lortzeko orduan? Zein da era errazenean ezartzen dena?

Bi araudien arteko ezberdintasun nabarmenak hauek dira:

ISOren nazioartekotasuna EMASen izaera europarraren aurrean. Datu hau garrantzitsua da zure enpresak ospe edo maila altuagoa lortzeko, Europar Batasunetik kanpo dauden  herrialdeetan egoitzaren bat edukiz gero.

Baita helburuak ere ezberdinak dira, EMASenak zorrotzagoak eta exijenteagoak dira, enpresaren ingurunearekiko jarreraren etengabeko hobekuntza bilatzen baitu. ISO-k, aldiz,  ezarritako Ingurumen Kudeaketa Sistemaren (IKS) hobekuntza bilatzen du, enpresako jarreraren hobekuntza alde batera utziz. Gainera, EMAS-ek hasierako Ingurune azterketa bat burutzeko  beharra adierazten du, ISOren kasuan hautazkoa den bitartean.

Barneko ikuskaritza gauzatzen duen arduraduna enpresako kidea izan daiteke baina ezin du ikustaturiko ekintzaren kide  izan, hala ere, ISOn, ikuskaturiko ekintzaren kide izan daiteke ere.

Laburbilduz, errazagoa da ziurtagiri bat ISO 1400:2004ren bidez lortzea, EMAS 761/2001ren bidez lortzea baino, izan ere, azken honen exijentzia maila askoz exijenteagoa da. Aipatu behar da ere, EMASen arabera, SGMAren ezarpenak eragindako kostuak handiagoak direla. Hortaz, Espainiako enpresa gehienek ISO 14001:2004ren bidez lortzen dute ziurtagiria.

Aurretik esanagatik ere, kontuan hartu behar dugu EMAS sistemak ingurumenaren babeserako era fidagarriago bat bermatzen duela; izan ere, gero eta murriztaileago den ingurumen-legeriaren handiagotzeak  eta gizarte-presioaren areagotzeak, kudeaketa-sistema zorrotzagoak sortarazi ditzakete.

Bukatzeko, bi arauak bateragarri direla aipa dezakegu, baina EMASen bidez egiaztaturiko enpresa batek ISOk ezarritako exijentzia guztiak automatikoki betetzen ditu, kontrakoa, aldiz, ez da gertatzen.

Zer da CNAE-a? Nola erabiltzen da?

CNAE-a Jarduera Ekonomikoen Sailkapen Nazionala da eta burutu ahal diren jarduera ekonomiko bakoitzari kode bat esleitzen dio.

Orokorrean, kode hau (5 digitu izan ohi dituena) formulario eta inprimaki ofizial edo enpresa-mailako askotan erabiltzen da.

CNAE-ren bidez, burutzen ari zaren jarduerari dagokion kodea ezagutzeko aukera daukazu.

Bere erabilera erraz samarra da, beharrezkoa da sailkapen maila ezberdinetan sakontzea,  zure jarduerari dagokion deskribapenari heldu arte.

Adibide moduan, CNAEren lau kategoria ezberdinak, honako hauek dira:

  • A TALDEA: Nekazaritza, abeltzaintza, basogintza eta arrantza.
  • B TALDEA: Atzerakuntzazko industriak.
  • C TALDEA: Manufakturazko industria.
  • D TALTEA: Energi elektrikoa, gas, lurrun eta aire girotuaren horniketa.

Kategoriak U Talde arte jarraitzen dira.

Talde bakoitzean sakontzeko eta jarduera kodea jaso ahal izateko klikatu hurrengo estekan: http://www.cnae.com.es

Non kontsultatu dezaket ea nire enpresak sortzen dituen hondakinak arriskutsuak diren? Arriskutsuak badira puntu garbi batera eraman ditzaket?

Hondakinei buruzko 10/1998 Legearen arabera, hondakin arriskutsutzat jotzen dira 952/1997 Errege Dekretuan onarturiko hondakin arriskutsuen zerrendan agerturikoak zein hauen edukiontziak. Erkidegoko araudiaren arabera arriskutsu bezala sailkatzen direnak eta Europako araudiaren arabera ondoren sailkatu daitezkeenak. Baita osagaien artean izaera arriskutsua duen substantziarik duten hondakinak, baldin eta substantzia honen, edo hauen, kopuru edo kontzentrazioak giza osasunerako, baliabide naturaletarako edo ingurumenerako arrisku bat eragiten badu.

Badago Hondakinen Zerrenda Europar bat (LER) (MAM 304/2002 ORDENA), non hondakin guztiak (arriskutsuak direnak zein ez direnak) jatorriaren arabera sailkaturik agertzen diren.

Azkenena hondakin arriskutsu bezala sailkatu bada, hondakin mota hauen kudeatzaile baimendu batekin kontaktuan jarri beharko zara. Haiek hondakinak jaso, bildu eta tratatuko dituzte. Komunitate Erkidego bakoitzak hondakin arriskutsuen kudeatzaileen zerrenda bat argitaratzen du aldian-aldian.

Hondakina arriskutsua izan ala ez, inola ere ezingo dugu Puntu Garbi batera eran industriatik sorturikoa bada, izan ere, gune hauetan, bakarrik etxean sorturiko hondakinak onartzen dira.

Noiztik aurrera da derrigorrezkoa ingurumen-arriskuen analisia Ingurumen Ardura Legeak exijitzen duen bermea kalkulatzeko?

Abenduaren 22ko 2090/2008 Errege Dekretuak, zeinak Ingurugiroarekiko Ardurari buruzko urriaren 23ko 26/2007 Legearen garapen partzialaren Araudia onartzen duen (2008ko abenduaren 23ko BOEan argitaratua) honako hau ezartzen du:  berme finantzarioaren balioa kalkulatzeko beharrezkoak diren ingurune-arriskuen analisiak burutzea ez da derrigorrezkoa izango 26/2007 Legearen laugarren amaierako xedapenak aipatzen dituen ministro-aginduak argitaratu arte. Azken honen arabera, ministro-aginduak 20010eko 30etik aurrera onartuko dira.

Edonola ere, amaierako bigarren xedapenaren arabera, 2090/2008 Errege Dekretuak bere argitarapenetik lau hilabete pasa ondoren sartuko da indarrean baina, lehen esandakoaren arabera, enpresei ezin zaie aipaturiko berme finantzarioa eskatu beharrezkoak diren aginduak aplikatu arte.

Kontu-ikuskaritza energetikoei dagokion indarreko araudia, zein hauek erregulatzen dituzten testuak zeintzuk diren jakin nahi nuke (ISO arauak, estatukoak, etab.)

Kontu-Ikuskaritza Energetikoak  UNE 216501:2009 arauaren agindupean daude.  Honekin batera UNE 216301:2007 Energi Kudeaketa Sistemei buruzko legea hartu behar da kontuan, izan ere, aurrekoarekin zeharo erlazionaturik dago.

Legediari dagokionez, garrantzitsuenak Europako bi Zuzentarautan du sorburua: 2002/91/CE Zuzentaraua, eraikinen  eraginkortasun energetikoari buruzkoa eta 2006/32/CE Zuzentaraua, energiaren amaierako erabileraren eta zerbitzu energetikoen eraginkortasunari buruzkoa. Lehenengoaren transposizioak estatuko  legediari hurrengo dokumentuaren onespera eragin du: Eraikuntzaren Kode Teknikoaren barnean dagoen  DB-HE Energia Aurrezteari dagokion Oinarrizko Dokumentua.

Gainera, Honekin batera, hurrengo dokumentuak hartu behar dira kontuan: 1027/2007 Errege Dekretua, Eraikinen Instalazio Teknikoen araudia (RITE) onartzen duena; 1826/2009 Errege Dekretua, aurrekoan aldaketak sartzen dituena (beste konturen artean, erabilera administratibora, komertzialera, kulturalera edo aisialdikora zuzenduta dauden eraikin eta establezimenduen zein ibilgailu geltokien barnealdeko tenperaturak mugatzea); eta 47/2007 Errege Dekretua, eraikuntza berriko eraikinen eraginkortasun energetikoa egiaztatzeko oinarrizko prozedura onartzen duena. Bukatzeko, aipagarria da kanpo-argiztapenean aritzen diren enpresen eraginkortasun energetikoaren Araudia, 1890/2008 Errege Dekretuaren bidez onartzen dena.

Zer nolako dokumentazioa eduki behar dute tailerrek, ibilgailuen kontzesionarioek edo antzeko ekintzetan jarduten direnek olio erabiliei, pneumatikoei eta bateriei dagokienez?

Ekainaren 2ko 679/2006 Errege Dekretuaren arabera, industriako olio erabilien kudeaketa arautzen duena ( BOE zb. 132, 2006ko ekainaren 3koa), urtero 500 litro baino gehiago sortzen duten  olio erabilien ekoizleek ( baita kudeatzaileek ere) entregatze eta hartzeari dagozkien kopuru, kalitate, kokaleku eta datei buruzko erregistroa eduki behar dute.

Olio erabilien kontrola eta jarraipenari buruzko arauaren II eranskinean, olio erabilien transferentzia ekoizlea eta kudeatzailearen artean gauzatzean, kontuan hartu beharreko dokumentuak aurki daitezke, era honetan olioaren titularitatea beti identifikaturik egon dadin. Bi dokumentu existitzen dira:

A Dokumentua. Honekin tailerren, koipeztaketa guneen, garajeen zein olio erabilien ekoizle txikien eta olio hauek hartzeko baimendurik dauden hartzaileen arteko transferentzia kontrolatzen da. Dokumentu hau entrega 5000 litro baino gehiagokoa ez denean erabiliko da.
B Dokumentua ekoizle handien kasuetan erabiliko da.

Pneumatiko erabiliei dagokienez, aintzat hartu beharreko araua abenduaren 30eko 1619/2005 Errege Dekretua da, erabileraz kanpoko pneumatikoen kudeaketari buruzkoa (BOE zb. 2, 2006ko urtarrilaren 3koa). Arau honek, pneumatiko erabilien sortzaileek pneumatikoak baimenduriko kudeatzaile bati entregatu behar dizkiotela ezartzen du, baldin eta haiek beraiek kudeatzen ez badituzte. Ez du dokumentazioari buruzko artikulurik zehazten.

Ibilgailuen bateriak hondakin arriskutsuen legeria orokorraren bidez arautzen dira, zehazki 833/1988 Errege Dekretua. Hondakin toxiko eta arriskutsuen ekoizleek hauen kantitatea, izaera, I. eranskinaren araberako identifikazioa, jatorria, metodoak, tratamendu lekuak zein aipaturiko hondakinen sorrera eta lagapen datak zehazten dituen erregistro bat eduki behar dute.

Gainera, tratamendua edo eliminazioa burutzen dituzten instalazioek hondakinen onarpenerako emandako dokumentuak gorde beharko dituzte gutxienez hurrengo 5 urteetan zehar, baita hondakin hauen jatorria eta helmugaren kontrola eta jarraipena zehazten dituzten dokumentuaren aleak ere.

Onarpen dokumentuak (34 artikulua) kudeatzaileak hondakinak onetsi dituela ezarri beharko du, honekin batera hondakinen hartzearen data eta onarpenaren ordena-zenbakia  zehaztuko  da, zeina kontrol eta jarraipen dokumentuan ere agertuko den. Azken hau (36 artikulua) 833/1988 Errege Dekretuko V eranskinaren eredura egokituko da, halaber, ekoizleak dokumentu hau bete beharko du ondoren garraiolariari eta Komunitate Erkidegoko organo eskudunari kopia bana entregatuz.

ISO 14001 norma-ziurtagiria lortzeko helburuarekin Ingurumen Gestio Sistema ezartzeko prozeduran aritzen ari gara. Alde batera utzi daiteke norman agertzen den zerbait? Sortzen ditugun hondakinei dagokienez, REACH Erregistroa kontuan hartu behar dugu?

ISO 14001 norma ezartzeko orduan zerbait alde batera uzteari dagokionez, garrantzitsuena da normak azaltzen duenaren arabera  SGMA sistema ezartzea. Honetaz gain, enpresari dagokion legeria identifikatzeaz aparte, ISO 14001 normak  adierazten dituen gainerako puntuak ere garatu behar dira ziurtagiri-auditorian   berrespenik eza ez agertzeko; esaterako, ingurumen politika, kontrol operazionala, etab. Azken finean, enpresari dagokion legeriaren identifikazioa normaren ardatz nagusia da. Horretarako, ingurumenaren gaineko legislazioaren analisi osoa egin behar duzue, hau da, ingurumenari inpaktu zuzenak edo zeharkakoak eragin diezazkioketen enpresaren prozesuak ikusi behar dira, normaren arauak banan-banan begiratuz gero, enpresak gauzatu behar dituen betebehar guztiak  jakiteko. Modu honetan, azkenean, legezko betekizunak garatuko dira. Dena dela, zenbat eta prozedura bakunagoa, orduan eta analisi zehaztugabeagoa gauzatuko da. Garrantzitsua ere bada, aurreko betekizunak egiteaz gain, legislazioaren aldizkako eguneratze-sistema bat edukitzea, arau berriak agertzen badira edo indarrean daudenak aldatuz gero, betebehar desberdinak ager baitaitezke.

Bukatzeko, REACH europar norma fabrikatzaileei eta substantzia-inportatzaileei zuzen­duta dago. Norma honen eremutik kanpo dauden hondakineni  ez zaie aplikatzen.

Gustatuko litzaidake jakitea egun zehatz batzuetan eta edozein udalerritan zer eguraldiaren iragarpena egongo den.

Estatuko Meteorologia Agentziak daukan  web orrian udalerriko iragarpenetarako atal bat dago, eta bertan 7 egunetarako datu meteorologiko nagusiak kontsulta daitezke. Hona hemen aipatutako web orria:
http://www.aemet.es/es/eltiempo/prediccion/localidades/

Erabiltzen ditugun pintura-potoak biltegiratzeko zer armairu/bunker mota erabili behar ditugu? Jakin nahi genuke materialak, forma, etab.

(2001eko maiatzaren 10eko 112. BOE) Apirilaren 6ko 379/2001 Errege Dekretuak  MI­E APQ-1-MIE APQ-7 bitarteko artikuluetan erregulatu zituen pintura-potoak biltegira­tzea, kimika-produktuak biltegiratzea eta dagozkien Instrukzio Tekniko Osaga­rriak.  Zehatzagoak esateko, MIE APQ-1  artikuluak likido sukoiak eta erregaiak  biltegira­tzea jasotzen ditu; MIE QPQ-6 artikuluak likido korrosiboak biltegiratzea; eta MIE-APQ-7 artikuluak likido toxikoak biltegiratzea. Industria, Turismo eta Merkataritza Ministerioak daukan  http://www.mityc.es/es-ES/Paginas/index.aspx, web orrialdean, Indus­tria> segurtasun industrialerako Legislazioaren atalean, aipatutako disposizioak aurki ditzakegu.

Ez dakigu nora eraman bulegoa garbitzeko erabiltzen ditugun Lexia-xaboi enbaseak eta hauek bezalakoak. Enbaseetan ecoembes birziklatze-sinboloak agerikoak dira, giza kontsumorako kaltegarriak izanez.

Kontsultan aipatutako hondakinak etxeetan erabiltzen direnak bezalakoak badira, hiri-hondakintzat hartzen dira; horren ondorioz,  hondakin-kopurua handiegia ez bada, ecoembes sinbolo daukaten hori koloreko zabor-edukiontzietan bota daitezke.

Gure enpresan makina elektrikoak konpontzen ditugu eta garatzen diren lanetako bat goi-tentsio transformadoreak konpontzean datza. Transformadore hauek konponduz gero, daukaten barneko olio hozgarria aldatu beharra dago. Kasu hauetan, eta Olio zaharren Gestio Sistema Integratuari (SIGAUS) dagokigun zenbatekoa ordaindu arren, ez dakigu nor arduratzen den olio zaharra hartzeaz. Gai honi buruz aholkurik eman zeniezaguke? Nor arduratzen da horrelako olioa jasotzeaz?

SIGAUS sistemak daukan  http://www.sigaus.es web orrialdean, “kudeatzaileak” atalaren barruan, datu-base bat aurki daiteke, eta bertan eremu geografikoko kudeatzaile baimenduen bilaketa egin. Kudeatzaile hauek hondakin-sistema integratuaren barruko bilketa egiten dute.

Gustatuko litzaidake ISO 14001 norma lortzea. Horretarako, Zer izapide prestatu behar ditugu enpresan? Injinerutza-zerbitzuetan aritzen gara eta fabrikaziorik bat bera ere ez dugu egiten, den-dena azpikontratatzearen bidez garatzen dugulako; hori bai, muntatze-lanen bat egiten dugu, olioak eta pintura batzuk erabiliz. Hauetaz gain, bulego-hondakinak ere sortzen ditugu, esaterako toner, paper…

ISO 14001 norma ziurtatzeko enpresan Ingurumen Gestio Sistema bat ezarri behar da. Gestio-sistemaren prozedura hau enpresan dauden barneko baliabideen bidez  edo kontsultoretza baten laguntzaren bidez garatu daiteke. Ingurumen Gestio Sistema (SGA) zuzen ezartzeko honako pausuak egin beharrekoak dira:

  • Enpresaren egoeraren diagnostikoa: legislazioa, ingurumen-aspektuak, jarduerak dauzkan inpaktuak, etab.
  • Estrategiaren definizioa.
  • Enpresak daukan ingurumenaren gaineko politika; hau da, ingurumena babesteko orduan enpresaren benetako intentzioez eta printzipioez aitorpen publikoa eta formala.
  • Enpresan dagoen organizazioa eta pertsonaleko langile bakoitzak dauzkan ingurumen-funtzioak ezartzea.
  • Ingurumen Gestio Sistemak (SGA) behar duen dokumentazioa biltzea eta lantzea.
  • Organizazioaren akatsak ebaluatzea.
  • Xede eta helburuen ezarpena.
  • Gestio Plana eratzea eta Ingurumen Gestio Manuala ezartzea: manualak enpresan Ingurumen politika nola aplikatzen den azaltzen du eta enpresan dauden arlo edo departamentuen erantzukizunak jasotzen ditu.
  • Kontrol Operazionalaren prozeduraren ezarpen-garatzea. Helburua da jarduerak/instalazioak  xedatutako eran garatzea/gestionatzea.
  • Erregistro-jarduerak eta dokumentazioa ezartzea.
  • (SGA) Ingurumen Gestio Sistemen ikuskaritzak ( barnekoak eta kanpokoak).
  • Zuzendaritzak egindako ikuskaritza.
  • Hartu diren emaitzekin toxenen ezarpena. Helburua da Ingurumen Gestio Sistema (SGA) ebaluatzea eta indartzea, etorkizunerako gero eta estrategia, helburuak, xedeak… hobeak definitzeko.

Azkenean, Informazio Geografikoko Sistema (GIS) ezarri eta gero, AENOR edo SGS bezalako ikuskatzaile batera jo behar da, ISO-14001 norma-ziurtagiria lortzeko.

Obran fosa septiko bat daukagu eta obra-txaboletan dauden komunetako ur beltzak hartzen ditu. Fosa urez beterik (10.000 L) dagoen guztietan, gestore baimendu bati deitzen zaio ur guztia araztegira bota dezan. Ur hau beste tratamenduren bat izan dezakeen jakin nahi nuen; esaterako, lurzorura bota daiteke? Konfederazio hidrografikoak baimenduta, ibaira isuri daiteke? Posible ez bada, zein administrazio-zehapen existitzen dira?

Egia da, ur-beltz hauek ibaira (ur kontinentaletara isuri zuzena) edo lurzorura ( lur edo zorupearen bidez,  lurpeko uretara zehar-isuria)  bota ahal izateko, lehenik , eta (BOE 10/04/30) 245.2 artikuluan Jabari Hidrauliko Publikoaren Erregelamenduan ezarritakoari bat etorriz, Konfederazio Hidrografikoak baimendu behar du. Isurketa egiteko eskabidea egindakoan dagokion baimena hartzen bada, honetan, eta Konfederazioak ezarritako kalitate-nibelen arabera, baimendutako  gehieneko kutsatzaile-kopurua agertu behar da.

Gauzak horrela,  uretara isurketa egin baino lehen, seguruenik, ur beltzei arazketa-prozesu bat ezarri beharko zaie aipatutako kontaminazio-muga ez gainditzeko. Horrexegatik, arazketa egiteko ekipo aproposa instalatzea beharrezkoa izango da.

Zehapenak arau-haustearen mailaren araberakoak dira:

6.010,12 € arteko isun-zigorra hartzen dutenak administrazio arau-hauste arintzat jotzen dira. Hala, ur-legean edo erregelamenduan ezarritako edozein debeku desobeditzen bada edo egin beharreko ekintzak egiten ez badira, eta astuntasun txikiagoko haustetzat, hauste larritzat edo hauste oso larritzat izan ezean, kategoria honetan sartuta daude.

6.010,13-30.050,61 € bitarteko isun-zigorra hartzen dutenak administrazio-astuntasun txikiagoko haustetzat jotzen dira. Hala, uren kalitaterako edo ibilgu hartzailearen hustubide-baldintzetarako kaltegarriak izan daitezkeen isurketa baimenik gabekoak, kategoria honetan sartuta daude; hori bai, jabari publikoei egindako kaltea 4.507,59 eurotik gorakoa ez bada (419/1993 Errege Dekretuak erredaktatutako 316 Artikulua)

30.050,62-300.506,5 € bitarteko isun-zigorra hartzen dutenak hauste larritzat jotzen dira, eta 300.506,06-601.012,10 € bitarteko isun-zigorra hartzen dutenak hauste oso larritzat jotzen dira. Aurreko artikuluetan adierazitakoak  kategoria hauetan sartuko dira hurrengo baldintzak betetzen badituzte:  Egintzek jabari hidrauliko publikoei eragindako kaltea 4.507,59 eurotik gorakoa bada, edo ez egiteek eragindako kaltea 45. 075,91 eurotik gorakoa bada.

Isun hauen muntak 319. eta 320. artikuluetan adierazitakoaren arabera egokituko dira. 320. artikuluak baimenik gabeko isurketak egiteagatik jabari hidrauliko publikoan eragindako kalteak eta kalte hauen ondorioztatutako isunak erregulatzen ditu.

Zertan datza kontaminazio akustikoa? Non eta nola sortzen da halako kontaminazioa? Musika altuegia kaltegarria al da adineko pertsonentzat? Norengana jo behar dugu gehiegikeriak bukatzeko?

Azaroaren 17ko 37/2003 Zaratarako Legean jasotzen den kontaminazio akustikoaren definizioaren arabera (BOE 2003/11/18), inguruan dagoen edozein igorle akustikotik ateratako zaratak edota bibrazioak honako efektu kaltegarriak eragiten badituzte, kontaminazio akustikotzat hartuko dira: pertsonentzat gogaikarriak edo kaltegarriak badira; pertsonek egiten dituzten jarduerei oztopoa egiten badiete; eta edozein ondasunetan edo inguruan kalte egiten badute. Desiratzen  ez diren soinu guztiak, batez ere,  hartzen dituzten pertsonentzat deserosoak edo kaltegarriak badira, zaratatzat hartzen dira. Beste alde batetik, eraikuntza-elementuetarantz transmititzen den energia mekanikoa  bibrazio bihurtzen da; adibidez,  zentrifugatzean garbigailuko motorraren jira-birek pareta kolpeka dezakete, paretaren beste aldean bibrazioak sortuz.

Bigarren kontuari dagokionez, musika altuegia, bai adineko pertsonentzat, bai gainerakoentzat kaltegarria da; baina, 1999an

Nola jakin dezaket nire enpresak sortutako hondakin industrialak arriskutsutzat hartzen diren ala ez? Egiten dugun jardueraren arabera dagokidan EJSN klasifikazioa ere ez dakit; hain zuzen ere, enpresan nabeak eta beste hainbat eraikuntza eraikitzeko hormigoi aurrefabrikatua ekoizten dugu.

Hondakinetarako 10/1998 Legearen 3.c artikuluan jasotako definizioaren arabera, 952/1997 Errege Dekretuan onetsitako hondakin arriskutsuen txotenean agertuz gero, hondakin arriskutsuak izango dira, baita hondakinak gordeta eduki zituzten enbaseak eta ontziak ere. Halaber,  nahiz  erkidegoko araudiak arriskutsutzat hartutakoak, nahiz Espainiak  Europako arautegian ezarritakoaren arabera arriskutsutzat har litzakeenak, nahiz Espainiak parte hartzen zuen nazioarteko hitzarmenetan arriskutsutzat onartutakoak, kategoria berberean daude.

Beste alde batetik, 833/1988 Errege Dekretuaren bidez, Hondakin toxiko eta arriskutsuetarako 20/1986 oinarrizko Legearen Erregelamendua  onartu zen, eta bertan honako hau ezartzen da 4. artikuluan: Aipatutako erregelamenduaren I. eranskinean ezarritakoa kontuan hartuta,  hondakinen edukiari, aurkezpen-motari edota beste hainbat ezaugarriri begiratu ondoren hondakin arriskutzat har badaitezke,  klasifikazio honetan sartuko dira, hondakinak eduki zituzten enbaseak eta ontziak, barne.; batez ere, abandonatzen badira.

Kontuan hartu  hondakinen 10/1998 Legeak 20/1986 legea indargabetu zuela; horren ondorioz, erabakiak hartzeko orduan zerbait kontraesankorra agertzen bada, Erregelamenduaren aipatutako azken Legean ezarritakoa aurrekoaren gainetik egongo da.

Dena dela, Hurrengo zerrendan adierazitako arauak erabil daitezke hondakin arriskutsuak zuzen identifikatzeko:

952/1977 Errege Dekretuaren II. eranskinean dagoen hondakin arriskutsuen zerrenda kontuan hartuta, eta 94/904/CE  Zuzendaritzaren I. artikuluaren 4. paragrafoarekin bat etorriz, 91/689/EEE Erabakiak ezarritakoa beteko da. Ez ahaztu Dekretu honek hondakin toxikoen eta arriskutsuen oinarrizko Legearen Erregelamendua aldatu zuela.

Maiatzaren 3ko 2000/432/EE Erabakiaren bidez CER Hondakinen Europar Katalogoa onetsi zen, eta, geroago, komisioko hurrengo erabakiek aldatu zuten: urtarrilaren 16ko 2001-118 Erabakiak, urtarrilaren 22ko 2001-119 Erabakiak eta uztailaren 23ko 573-2001 Erabaki deitutako kontseiluaren Erabakiak. Hala, MAM/304/2002 Ordenan hondakinen europar zerrenda aurki daiteke eta substantzia arriskutsuak asterisko baten bidez azpimarratuta daude.

Bukatzeko,  zure jarduerari  zer EJSN klasifikazioa dagokion jakiteko, Estatistikako Institutu nazionalaren web guneko http://www.ine.es loturan eta klasifikazio-atalaren barruan, nahi duzun informazioa aurki dezakezu edo zuzenean http://www.ine.es/inebmenu/mnu_clasifica.htm estekan. Azpimarratzekoa da bi klasifikazio existitzen direla: CNAE-93 eta CNAE-2009 klasifikazioak, eta azkena bigarrena berrikustean ondorioztatu zela.

Hormigoi aurrefabrikatua fabrikatzean soberakinek edota errefusatutako piezek eragindako hondakinei dagokienez (hormigoizko eta altzairuzko materialez osatutako piezak dira), industria-hondakin arriskutsuak dira ala ez? Hondakin inertetzat ala eraispen- eta eraikuntza-hondakintzat hartzen dira? Nola gestionatzen dira? Eraispen- eta eraikuntza-hondakinen gaineko 2008ko 105 Errege Dekretua erabili behar da? Nola ezartzen da?

Eragindako hondakinak sailkatzeko (2002ko otsaileko 19 BOE) MAM/304/2002 Ministro Aginduan  jasotako Hondakinen Europar Katalogoaren zerrenda erabili behar da. Agindu honen II. eranskinean delako zerrenda dago, eta  17. paragrafoa eraikuntza- eta eraispen hondakinei dagokie ( zonalde kutsatuetan hondeatutako lurra barne). Paragrafo honetan hormigoiak eta altzairuak ere jasota daude. Honetaz gain, 105/2008 Errege Dekretuak, II. artikuluan, honako hau esaten du:  hondakinetarako 10/1998 legean jasotako definizioari arreta emanda, eraikuntza edo eraispen obra batean eragindako edozein hondakin, RCD direlakotzat hartzen dira.

Gauzak horrela, aurreko paragrafoan aipatutakoa kontuan hartuta, dagokion jardueran sortutako hondakinak RCD bezala tratatu behar dira, eta 105/2008 Errege Dekretuan ebatzitakoa beteko da. Dena dela, kontuan hartu II. b artikuluak RCD bati buruzko definizioan esaten duena: RCD hondakin batek ingurunearekin erreakzionatzen ez badu hondakin inertetzat hartuko da; baina,  lehen aipatu den Hondakinen Europar Katalogoan jasotakoaren arabera, RCD direlakoak substantzia arriskutsuren batekin nahasiak badaude hondakin arriskutsutzat hartuko dira. Azken kasu hau gertatuz gero, dagokion legeriaren arabera erregulatuko da.

105/2008 Errege Dekretutik eratorritako betebeharrak 2. e eta 2.f artikuluaren adierazitako kontzeptuak kontuan hartuta beteko dira, ekoizlearen edo edukitzailearen baldintzaren araberakoak baitira; hau da, aipatu den lehenengoa, orokorrean, obra-lizentziaren titularra da eta bigarrena obra burutuko duena da. Hala,  haien jarduera kontuan hartzen bada, litekeena da bigarren taldean sartuta egotea. 5. artikuluan jasotzen dira edukitzailearen betebeharrak eta, funtsean, hurrengoak dira: RCD hondakinetarako plan bat lantzea, plan hori kudeatzaile baimendu bati entregatzea eta bere gain daudenean materialen banaketa aproposa egotea. Azken betebehar honi dagokionez,  azken 4. disposizioak adierazitakoa kontuan hartuko da.

Nola funtzionatzen du Hondakin-uren arazketarako instalazio batek?

Instalazio honetan, lehenik esekidurazko materiak eta substantzia koloidalak ezabatzea, eta, azkenean, disolbatutako substantziak desagertzea lortzen da. Hau gauzatzeko ur zikinak zenbait tratamendu fisiko, kimiko edota biologiko konbinatu hartzen ditu

 Ur garbia naturarengandik hartzen dugu. Geroago, hainbat lekutan: industrietan, etxeetan, bide publikoan, etab., eta hainbat funtziotarako: arropa garbitzeko, harrikoak egiteko, urreztatzeko, dutxatzeko, etab., erabili eta gero, ura zikintzen da. Beti ere ura baldintza onenean egotea nahi badugu,  naturara itzuli baino lehen garbitu beharra dugu.  Horrexegatik existitzen dira araztegiak, ur zikina garbitzeko, hain zuzen ere.

Ibai-ibilgu batera tratamendurik  gabeko hondakin-urak isurtzen badira, hurrengo efektu hauek eragiten dira:

  • Esekidurazko solidoak metatzea.
  • Kiratsen eraketa.
  • Konposatu kimiko toxikoek eragindako kontaminazioa.
  • Oxigeno disolbatuaren kontsumoa handitzea.
  • Eutrofizazioa handitzen da.
  • Mikroorganismo patogenoak gehiagotzen dira.
  • Etab.

Hondakin-urak tratatzeko instalazioaren funtzionamendua honako hau da:

Hondakin-ura estolderiara isurtzen da eta, kolektore-sistema baten zehar,  hondakin-urak tratatzeko instalaziora iristen da.

Tratamendua sartzeko ponpaketa egiten hasten da, prozedura honetan, ura  altuerarik egokienera bultzarazten da  instalazioan instalazioko zirkulazioa eragiteko.

Arbastu-sareta batuek zikinkeria solidoena harrapatzen dute: larriena arbastu izenekoa da. Bahe txikiago batzuekin prozedura berbera egiten da, xehen arbastu izenekoa osatzen dutenak.
Aurretratamenduaren hurrengo fasean harea kentzeko eta koipe-gabetzeko prozedura mekanikoak egiten dira, eta  hareak hondoratzean eta koipeak  urgaineratzean delako aurretratamendua bukatzen da.  Kontaminazio industrialak handiak badira, substantzia kimiko koagulagarriak gehitzen dira flokulazioa eragiteko eta esekidurazko materiaren dekantazioari laguntzeko.

Hurrengo prozesuan detritoak, esekidurazko materiaz osatuta daudenak, dekantagailu primarioan eta  baliabide fisikoen bidez, bereizten dira. Helburua  da lohi primarioak hondoan pilatzea. Gainerako karga kutsatzailea bide biologikoen bitartez ezabatzen da, hainbat bakteria, hala disolbatuak nola esekidurazkoak, materia organikoarekin elikatzen baitira. Azken prozesu hau egiteko oxigenoa daukan erreaktore biologiko batez baliatzen dira.

Dekantazioaren bitartez, erreaktorean eratutako solidoak  dekantagailu sekundarioaren hondoan pilatzen dira, uretatik bereiziz  (lohi sekundarioak).
Prozedura bukatu da eta ura garbituta naturara bueltatzen da zikloa jarraitzeko.

Zer egin behar da inprimaketa-kartutxo zaharrekin? Oiko zabor-edukiontzira bota daitezke edo leku espezifikoren batera eraman behar dira?

NAM/304/202 Ordenan dagoen europar hondakin-txostena kontuan hartuta, eta “inprimatze-tinta Ekoiztean, Formulatzean, Banatzean eta Erabiltzean eragindako Hondakinak (FFDU)” deitutakoaren 0803 atalean sailkatuta dagoenaren arabera, Kartutxoek tinta-hondarretan substantzia arriskutsuren bat daukaten ala ez jakin behar dugu zaborrontzira botatzeko orduan. 

Etxe-kartutxo konbentzionalek, orokorrean, ez daukate substantzia arriskutsurik, baina, ezarritako inolako  kategoriatan sartzen ez direnez, ez dira ohiko zabor-edukiontzian bota behar. Kartutxoak, plastikozkoak izan arren, Plastikozko zaborrontziaren bidez ezin dira ezabatu tintaren hondar likidoak dauzkatelako. Egokiena puntu garbi batera eramatea da, bertan hartu eta birziklatuko dituztelako; hori bai, kontuan hartu ez dela handiegia eramaten diren kartutxo-kopurua.

Nabarmendu daiteke ere, kasu askotan, fabrikatzaileak birziklapen-sistema bat daukala:

Samsung: http://www.samsung.com/printer/recycle/

HP: http://h41111.www4.hp.com/globalcitizenship/es/es/environment/recycle/index.html

Dell: http://support.dell.com/support/topics/topic.aspx/la/shared/support/recycle/es/recycle? c=mx&l=es&s=gen

Canon: http://www.canon.es/About_Us/About_Canon/Environmental_Activities/Index_Cartridge_Recycling.asp

Lexmark: http://www.lexmark.es/lexmark/sequentialem/home/0,6959,256618_1231652852_5343 60652_es,00.html

Epson: http://www.epson.es/recogida_reciclaje/index.htm

Zer hondakin-mota sartuko da gaikako zabor-edukiontzi bakoitzean?

Zaborrontzi horian bakarrik hiru motatako enbase sartu daitezke:

Plastikozko enbaseak, besteak beste hurrengoak: freskagarrikoak, ur mineralekoak, detergentekoak, leungarrikoak, denda-poltsak,  kortxozko edota porexpanezko bandejak, jogurt-ontziak, etab.
Metalezko enbaseak, besteak beste hurrengoak: freskagarri-bote eta latak, garagardokoak, kontserbakoak, aluminiozko bandejak, etab.
Brick- motako enbaseak: esnekoak, zukukoak, sopakoak eta janari-enbaseak: azukrekoak, lekalekoak, etab.

Ogi-poltsak,  paperez eta plastikoz egindakoak badira ere.

Zabor-edukiontzi berdean bakarrik beira-enbasek sartuko dira: ardo, cava eta likore botilak, lurrin-flaskoak, kontserbak gordetzeko beira-poteak, adibidez mermeladakoak, etab. Hurrengo hauek guztiak ezin dira bota: fluoreszenteak, bonbillak, ispiluak, edalontziak, platerak, hautsontzi apurtuak… Luminariak erosi diren dendara edo puntu garbi batera eraman daitezke.

Urdin koloreko zabor-edukiontzian kartoizko enbaseak ongi tolestuak sartu daitezke; hau da, kartoizko kutxa-mota guztiak (gosaltzeko zerealekoak, gailetakoak, zapatakoak, janari prestatukoak), baita papera, orriak, egunkariak, aldizkariak, koadernoak… ere.

Gris koloreko zabor-edukiontzian hondakin organikoak ezabatzen dira.

Informazio zehatzagoa jakiteko, www.ecoembes.com web gunean, “birziklatzen ikasi” atalean, sar zaitezke eta bertan hondakin-motako, materialeko eta edukitzen duen produktuko bilaketa-tresna bat aurkituko duzu.  

Zer egin behar dut pila erabiliekin?

Pilak hondakin arriskutsuak dira kutsatzeko gaitasun handia dutelako, izan ere, merkurio eta kadmio bezalako metal gogorrak dituzte. Kontuan izan behar da botoizko pila batek 1000 litro ur kutsatzeko merkurioa duela. Hori dela eta, kalean egokitutako bilketa-puntuetan , zentro publikoetan eta produktu hauek edo antzekoak saltzen dituzten establezimenduetan entregatu behar dira

Zer egiten dut soberan daukadan edo iraungita dauden sendagaiekin?

Haien konposaketa dela eta, sendagaiak gure osasunerako eta ekosistemarako arrisku eragile bat dira, beraz, gure farmazian dagoen SIGRE gunera eraman behar ditugu, hauek dohainik jasoko dira.

SIGRE sendagaien ontzien bilketa selektiboko sistema da, Espainiako farmazia-industria martxan jarri duena farmazien eta distribuzioaren parte-hartzearekin batera. Honen bidez, hiritarrak hutsik dauden edo sendagai-hondarrak dituzten  ontzietaz libratu daitezke, baita haien etxeetan dituzten iraungitako sendagaietaz.

SIGRE guneetan hurrengo produktuak utzi ditzakegu:

  • Bukaturik dauden sendagai-hondarrak dituzten ontziak.
  • Sendagaien ontzi hutsak, haien kutxa eta prospektuarekin.
  • Iraungita edo egoera txarrean dauden sendagaiak.

Zergatik erabili behar dut kontsumo baxuko bonbillak?

Kontsumo baxuko bonbillen erabilera abantaila ugari ditu bonbilla konbentzionalen erabilerarekin konparatuz. Hasteko, bonbilla bat pizteko beharrezkoa den energia lortzeko prozesuak CO2 sortzen duela hartu behar dugu kontuan, gainera, argiztatzeak munduko ibilgailuen %70 sortzen duen emisio kopuru bera eragiten du. Kontsumo baxuko bonbillak kontsumo elektrikoaren %80ra arte aurreztu dezaketela aintzat hartzen bada, hauek erabiltzeko arrazoi bat CO2ko emisioen murrizketa dela ulertu dezakegu, era horretan ingurumena babestuz. Bestalde, kontsumo baxuko bonbillak konbentzionalak baino hamar aldiz luzeagoa den bizitza daukate, honek haien kontsumo elektriko txikiagorekin  lotuz, murrizketa nabarmena eragiten du kontsumitzailearen elektrizitate-fakturan.

Ez dago kontsumo baxuko bonbillen erabilera derrigortzen duen inolako arau legalik, hala ere, duela gutxi, Europar Batasunak 244/2009 Araudia onartu zuen, zeinak lanpara konbentzionalen eliminaziorako egutegia zehazten duen. Era honetan, 2009ko irailetik ez dira 100W-ko bonbilla konbentzionalak fabrikatzen ezta banatzen ere, hauen salmenta stock-aren amaiera arte mugatuz. 2012ko irailean bonbilla goriak merkatutik desagertuko dira.

Laburbilduz, kontsumitzaileek ez daukate haien bonbillak ordezkatzeko behar legala, baina Europar Batasunaren politika kontsumo baxuko bonbillen erabileraren ezarpenera bideratzen da.

Zein da eraikuntza lanetan kokaturiko hormigoi-plantekin loturiko araudia, batez ere hondakinei, hormigoi eliminazioari, oragailuen eta upelen garbiketarako urei… dagokienez? Praktikan, ba al daude instalazio hauei loturiko ingurumen jardunbide egokiak?

Hormigoi-plantekin erlazionaturiko araudi garrantzitsuenari dagokionez, hauek dira xedapen nabarmenenak:

Apirilaren 21eko 10/1998 Legea, hondakinei buruzkoa (BOE 1998/04/22). Lege hau hondakin mota guztiekin aplikatu daiteke eta hauen ekoizpena saihestea zein hauen murrizketa, berrerabilpena,  birziklapena eta beste balioztatze moduak ezartzen ditu lehentasun gisa. Hondakinen jabea, hondakinak kudeatzeko sistema propioa ez edukiz gero, hondakin-kudeatzaile bati entregatu behar dituela ezartzen du, era honetan, hondakinak balioztatzeko edo, azken kasu batean, eliminatzeko. Dena den, hondakinen jabeak, hondakinak bere menpe dauden bitartean, higiene eta segurtasun baldintzak betetzen dituztela ziurtatu behar du. Bestalde, 34/2007 Legearen lehenengo xedapen osagarriaren arabera, honako hau gehitzen zaio hondakinei buruzko legeari: Hondakinen jabeak hondakinak banatu beharko ditu hauek osatzen dituzten material moten arabera eta zehazturiko baldintza araugileen arabera (105/2008 Errege Dekretuak hondakin mota hauek arautzen duen legeria osatzen du).

Otsailaren 1eko 105/2008 Errege Dekretua, eraikuntza eta eraispenaren ondorioz sorturiko hondakinak arautzen duena (BOE 2008/02/13). RCDtzat jotzen ditu 10/1998 Legean ezarritako definizioan agertzen diren eta eraikuntza edo eraispen lan baten ondorioz sorturiko  hondakin guztiak. Xedapen honek RCD hondakinak, aldez aurretik tratamendu bat jarraitu ez badute, zabortegira eramateko debekua ezartzen du. Errege Dekretu honi dagokionez, aipatu beharrekoa da  2009ko otsailaren 14a baino lehen onarturiko  titularitate publikozko lanetan ez dela aplikatuko.

Otsailaren 8ko MAM/304/2002 Ministro-ordena, honen bidez,  hondakinen balioztatze eta eliminaziorako eragiketak eta Europako hondakin zerrenda argitaratzen da. RCD-ak 17 kodean agertzen dira, hormigoia aurkitzen den lekuan.

Ur kontinentaletan isuritako efluente likidoen kasuan, ez dira 10/1998 Legearen bidez arautuko, baizik eta 1/2001 Errege Dekretuaren bidez, Ur-Legearen testu bategina onartzen duena (BOE 2001/07/24).

1481/2001 Errege Dekretua, hondakinen eliminazioa zabortegian botatzearen bidez arautzen duena.

Kontuan hartu behar dugu ere, proiektuak Ingurumen Inpaktuari buruzko  Adierazpen bat barne hartzen badu, adierazpenak eraikuntza lanetan erabiltzen diren instalazio osagarriei buruz (hormigoi-plantak barne) ezartzen dituen baldintzak bete behar direla. Planta hauek bete beharreko jardunbide egokiei dagokienenez, maiz ,isurketen ekoizpena eta ur kontsumoa murrizten dituzten zirkuituak erabiltzen dira. Adibide gisa, aurretiko solido sedimentalen banaketa jasan duten zirkuitu itxien erabilera daukagu, edo garraiorako ekipoak (hormigoi-kamioiak batez ere), upelak zein beste tresnak garbitzeko erabiltzen den ura aprobetxatzea, bai hormigoi-fabrikatze prozesuan bertan, bai bideen ureztatzean (betiere uraren bateragarritasuna aztertuz).

Nola kudeatzen dira osasun hondakinak Espainian? Zer nolako araudia existitzen da materia honen inguruan? Nolabaiteko sailkapena agertzen da? Zer nolako tratamendua jasotzen dute?

Osasun hondakinen erregulazioari dagokionez, ez da agertzen komunean edota estatu mailan produktu hauen kudeaketa zehazten duen araurik, hala ere, zenbait arau agertzen dira euren sailkapena zehazteko.

Materia honen inguruko komuneko araudia:

Abenduaren 12-ko 91/689/CEE Kontseiluaren Zuzentaraua, produktu arriskutsuei buruzkoa, eta Abenduaren 22-ko 94/904/CE Kontseiluaren Erabakia, produktu arriskutsuen zerrenda ezartzen duena, 91/689/CEE Zuzentarauaren 1. artikuluaren 4. atalaren ondorioz.

Bi arau hauek osasun hondakinak arriskutsu moduan sailkatzen dituzte.

Osasun hondakinei  ezartzen den arau estatala hondoko hau da:
*             Apirilaren 21-eko 10/1998 Araua, hondakineI buruzkoa. (Estatala)
*             Uztailaren 20-ko 2263/1974 Dekretua, honen arabera Osasun Hileta Poliziaren Araudia onartzen da. (Estatala)
*            Uztailaren 20-ko 833/1988 Errege Dekretua, honen arabera 20/1986 Legea betearazteko Araudia onartzen da, oinarrizkoa Hondakin arriskutsu eta toxikoen kasuan. (Estatala)

Osasun ekintzetan sortzen diren hondakinek izen desberdinak jasotzen dituzte: osasun hondakinak, ospitaleko hondakinak, hondakin klinikoak, osasun zentroetako hondakinak, hondakin medikuak, hondakin kutsagarriak, etab. Gaztela Mantxako Autonomi Erkidegoan, osasun hondakinak ospitalekoak deitzen dira eta hondakin arriskutsuen plan orokorraren barnean erregulatzen dira.

Osasun hondakinek  eratzen dituzten produktu, material edo substantziak eta hondakin hauek sailkatzeko irizpideak ezartzeko ez dago adostasunik. Hala ere, giza osasunean aritzen diren edozein establezimendu edo zerbitzuetan sortutako hondakinak osasun hondakin moduan uler daiteke, baina definizio zehatzago bat lortzeko Autonomi Erkidego bakoitzeko osasun hondakinei buruzko araudia behatu beharko litzateke, Gaztela Mantxako Autonomi Erkidegoan oraindik araudi hau existitu ez arren.

10/1998 Legearen arabera, osasun hondakinak III eta IV Taldean agertzen direnak izango lirateke:

« Osasun hondakin espezifikoak, edo arriskutsuak, edo III Taldekoak, euren manipulazioan, bilketan, gordeketan, garraioan eta suntsiketan prebentzio neurriak hartu behar diren hondakinak dira; prebentzio neurri hauek hala osasun zentroan nola kanpoan hartu behar dira, arriskutsuak izan daitezkeelako osasun laboral eta publikorako.

Osasun hondakin espezifikoak edo arriskutsuak, era berean, modu honetan sailkatu daitezke:

Hondakin kutsakorrak, Fitxa honetako 5. puntuan agertzen den zerrendan barneratzen diren gaixotasun kutsakorrak transmititzeko gai direnak.

Hondakin anatomikoak, animalia edo gizaki baten edozein hondar anatomiko 

Odola eta homoderibatuak likido eran.

Orratzak, material zorrotz eta ebakitzaileak, hots, osasun ekintzetan erabilitako edozein objektu zorrotz, bere jatorria kontuan izan gabe. Pipetak, bisturi orriak, ezargailuak, estalkiak, kapilarrak eta beirazko tutuak.

Bizi eta bigundutako txertoak.
Araudi singularrean tipifikatutako Hondakinak edo IV Taldekoak, euren kudeaketa ingurugiro eta higiene ikuspuntutik eskakizun berezietara lotuta dago, osasun zentro sortzailearen barnean eta kanpoan.

IV Taldeko hondakinen barnean hondokoak daude:

Hondakin zitostatikoak: tratamendu antitumoraletan zelulak ez ugaltzeko erabiltzen diren medikamenduen hondarrak eta medikamendu hauekin kontaktuan egon diren erabilpen bakarreko material guztiak.

Substantzia kimikoen hondarrak: Hondakin arriskutsuak eratzen dituzten produktu kimikoekin kutsatutako hondakinak. Mota desberdinetako materialak dira, esate baterako pilak, termometroak, disolbatzaileak, erreaktibo kimikoak, erradiografien errebelatuen bainuak, medikamenduak eta labaingarriak.

Epea amaitu zaien medikamenduak

Olio sintetiko eta mineralak.

Hondakin erradioaktiboak: Substantzi erradioaktiboekin kutsatutako hondakinak. Hondakin hauen bilketa eta suntsiketa ENRESA-ren konpetentzia esklusiboa da (Hondakin Erradioaktiboen Enpresa Nazionala S.A.).

Izatasuna daukaten giza edo animalien hondar anatomikoak: abortu edo interbentzio kirurgikoetatik etortzen diren eta  izatasuna duten gorpuak eta giza edo animalia hondarrak. Bere kudeaketa Osasun Hileta Poliziaren arabera erregulatuta dago»

Araudi estatalarekin jarraituz, 833/1988 Errege Dekretuaren arabera hondakin toxiko eta arriskutsuen ontziraketari buruz 13. artikuluan ezartzen da:
« Ekoizleak, hondakin toxiko eta arriskutsuen ontziraketa burutzeko indarrean dauden arau teknikoak betetzeaz gain, hondoko segurtasun arauak behatu beharko dituzte:

Ontziak eta euren herskailuak edukiaren galera saihesteko sortuta egon behar dira eta ontziaren edukiarekin eraso ezin daitezkeen materialekin eraikita; material hauek ontziaren edukiarekin konbinazio arriskutsuak ez sortzea.

Ontziak eta euren herskailuak sendoak eta iraunkorrak izan behar dira behar diren manipulazioei segurtasunez erantzuteko eta egoera onean mantenduko dira, akats estrukturalik gabe eta ageriko isurketarik gabe

Gas konprimatuan, urtuta edo presioan disolbatuta agertzen diren hondakin toxiko eta arriskutsuak ontziratzeko ontziak, indarrean dagoen araudia bete beharko dute.

Hondakin toxiko eta arriskutsuen ontziraketa eta gordeketa beroaren sorkuntza, leherketak, ignizioak, sustantzi toxikoen formazioa edo euren arriskugarritasuna handitzen duen eta kudeaketa zailtzen duen edozein efektu saihesteko egin behar da. »

Ontzien inguruan araudi estatal espezifikoa existitzen da:

Apirilaren 24-ko 11/1997 Legea, ontziak eta ontzien hondakinak.
Apirilaren 30-eko 782/1998 Errege Dekretuaren bitartez ontzien eta ontzien hondakinen
Apirilaren 24-ko 11/1997 Legearen Araudiaren garapena eta betearazpena onartzen da.

Non birziklatzen ditut ontziak?

Etxekoen antzekoak direnak edukiontzi horian sartuko dira, baita Ecoembes Kudeaketa Sistemari atxikita daudenak. Gainontzekoak, zeure kabuz edo kudeatzaile baimenduen bidez gestionatu beharko dira. Ontzitzat jotzen dira, eta beraz edukiontzi horira bota ahal dira,  ontzi eta ontzien hondakinei buruzko  11/1997 Legeak jasotzen duen definizioan agertzen direnak (BOE 25/04/1997), hau da, edozein izaerako materialekin fabrikaturiko produktu oro, zeina merkantziak gordetzeko, babesteko, manipulatzeko, banatzeko edo aurkezteko erabiltzen dena. Merkantzia gisa hartuko dira  lehengaiak zein  fabrikazio-, banaketa- edo kontsumo-katean osaturiko produktuak. Helburu honekin baliaturiko erabili eta botatzekoak diren gailu guztiak ere ontzitzat jotzen dira.

Ecoembes (Ecoembalajes España, S.A) irabazi asmorik gabeko elkarte anonimoa da, 1996 urteko amaieran sortu zena,  ontzi eta ontzien hondakinei buruzko 94/62/CE Europako Zuzentarauaren transposizioa emango balitz ere. Ecoembesek  etxebizitza partikularretan eta haien inguruetan erabilitako ontzien hondakinen eta ontzi erabilien aldizkako  bilketa selektibora zuzenduriko sistema bat burutzen du, ondoren produktu hauen tratamendua eta balioztatzea gauzatzeko asmotan. Sistema hau SIG izenarekin ezagutzen da, Kudeaketa Sistema Integratua, Puntu Berdearen bidez identifikatuta.

Gaur egun, Ecoembesek bere SIG  (Kudeaketa Sistema Integratua) Espainiako Komunitate Erkidego guztietan baimendutik dauka. Lekuko erakundeen eta Ecoembesen arteko parte-hartzea haien arteko hitzarmen zuzenen bidez gerta daiteke edo, Ecoembesekin Hitzarmen-Esparru bat sinatu duten  Erkidegoko Administrazioen kasuan, honi atxikitzearen bidez eman daiteke.

Ecoembesi erantsitako enpresek euren etxeko ontziak identifikatzeko Puntu Berdea erabiltzeko eskubidea dute SIG-eko partaide gisa, modu honetan ez dute pilaketa eta itzulpen  sistema propioa sortu behar ezta SIG-ren bitartez merkatuan jartzen dituzten ontziei buruz administrazio publikoei zuzenean informatu behar, izan ere Ecoembes-ek egiten du.

Gure enpresak hondakin arriskutsuak ekoizten ditu, zehazki tinta eta inprimatzaile-kartutxoetatik sorturikoak. Sortzen dugun kopurua ekoizle txiki gisa sailkatzen gaitu, eta badaukagu horretarako beharrezkoa den baimena. Zein dokumentu eduki behar dugu legeriaren arabera? Horietako zeina jaso behar du gure biltzaile/garraiolari eskuduna? Ba al dago prozesu honetaz salbuesteko aukerarik, gure jarduerak sorturiko kopurua esangarria ez dela kontuan hartuz?

Hondakin arriskutsuei dagokien oinarrizko legeria hondakinei buruzko 10/1998 legearen barnean  (1998/04/22-ko BOE) eta hondakin toxiko eta arriskutsuen 20/1986 legeak garatzen duen 833/1988 Errege Dekretuaren barnean kokatzen da.( Aipaturiko azken legea  aurretik esandako 10/1998 legearen bidez indargabetzen da, beraz, Errege Dekretua indarrean mantentzen da baldin eta legeak ezarritakoarekin kontraesanetan erortzen ez bada).

Errege Dekretu honen 22.3 artikuluaren arabera, ekoizle txikiek xedapen honen II. Atalburuan  ezarritako eginbeharrak bete behar dituzte, urteroko aitorpenari dagokiona salbu (EDko 18 artikulua).

Eginbehar hauei dagozkien dokumentuei lotuta, hondakin toxiko eta arriskutsuen ekoizlea behartuta egongo da (16 artikulua) aipaturiko hondakinen kopurua, izaera, I. eranskinaren araberako identifikazioa, jatorria, tratamendurako metodo eta lekuak zein hauen sorrera eta lagapen data zehazten dituen erregistro bat eramateko. Halaber, tratamendua edo eliminazioa burutzen dituzten instalazioek hondakinen onarpenerako emandako dokumentuak gorde beharko ditu gutxienez hurrengo 5 urteetan zehar, baita hondakin hauen jatorria eta helmugaren kontrola eta jarraipena zehazten dituzten dokumentuaren aleak ere.

Erregistroan (17 artikulua) hurrengo datuak agertu beharko dira:

Hondakinen jatorria, berak ekoizturikoak edo inportaziozkoak diren zehaztuz.

Kopurua, izaera eta I. eranskinaren araberako identifikazio kodea.
Hondakinen lagapen data.

Aurretiko tratamenduren bat burutu izanez gero, hauen data eta deskribapena.

Hondakinak aldi baterako  bildu izanez gero, bilketaren hasiera eta amaiera data.

Muga-zergen agiriaren data eta zenbakia, hondakin toxiko edo arriskutsuen inportazioaren kasuan.

Mantentze eta eliminazio lanen data eta deskribapena, kudeaketa-lana in situ burutzen duten ekoizle baimenduen kasuan.

Onarpen dokumentuak (34 artikulua) ekoizleak edo kudeatzaileak  eskatzen duten hondakinen entregatzea onartzen duela islatu beharko du, baita hondakinen jasotze data eta jarraipen zein kontrolerako dokumentuan dagoen onarpenerako agindu zenbakia agertuko dira hemen.  Artikuluak ez du zehazten nork izan behar den dokumentuaren eramailea, baina praktikan, garraiolaria izan behar dela ulertzen da, izan ere, dokumentu hau berak hondakinak onartzen dituela islatzen du.

Kontrol eta jarraipenaren dokumentua (36 artikulua) Errege Dekretuaren V eranskinean dagoen eredura egokituko da, dokumentua ekoizle eta kudeatzaileentzat eskuragarri izango da Komunitate Erkidegoko ingurumen-organoan. Ekoizleak dokumentu hau bete beharko du eta ,ondoren, garraiolariari eta estatuko zein erkidegoko ingurumen-organoei honen kopia zehatzak eman beharko dizkie.

Zer nolako tratamendua jaso behar du hormigoiko upelen garbiketarako erabiltzen den urmael baten urak? Egokia izango litzateke bideen ureztatzerako erabiltzea?

Eraikuntza-lanetan sorturiko hormigoi-hondakinen kontrolik gabeko isurketarekin bukatzeko asmotan ( saneamendu-sare edo ur-lasterretara), ohikoena, era egokian seinaleztaturiko hormigoiko upelen garbiketa-guneak instalatzea da,betiere  gainazaleko uretatik zein ur horniketa- edo saneamendu-sareetatik urrun egongo direnak. Gune hauek aurreikusitako isurketak duen bolumenaren neurrietako lursailean  hondeaturiko urmael batean eraikiko dira; baita 0,5 metro gehiagoko sakonera eduki dezakete ere, ondoren burutu daitezkeen berriztapenak errazteko asmotan (polietileno xafla batekin iragaiteko aukera ere badago). Gune bigunak eta idorrak banatzen saiatuko dira, azken hauek garbi berreskuratu daitezen, eta etenaldian dauden gune bigunetan hormigoi nahasketa berriak egiteko ur arrea erabiltzeko.

Upelen Garbiketan baliaturiko ura bideen ureztatzerako erabil daiteke, betiere ur hau kalitate onekoa izan behar dela kontuan hartuz. Horretarako, erabili ahal diren teknika ezberdinak existitzen dira:

Lehenengoa, bideen ureztatzea aurrera eramango duen kamioiaren zama-tutuan,  partikulen iragazki bat instalatzea da.

Bigarrena, dekantaziorako urmaelen erabileran datza. Era honetan, partikula meheen dekantazioa emango da ura urmael batetik bestera joanaraztean. Prozesu honen bitartez, partikulak lehenengo, bigarren edo hirugarren urmaelaren hondoan konfinaturik geratuko dira (zenbat eta dekantaziorako urmael gehiago egon, hainbat eta altuagoa izango da uraren arazketa maila).

Hirugarren neurria sektorean liderrak diren enpresek erabiltzen dutena da, FCC, Hympsa, etab. bezalakoak. Aipaturiko erakundeek ur mota hauek birziklatzeko arazketa-sistema berri bat ipini dute haien hormigoi lanketarako instalazioetan. Honen helburua, ura kamioien garbiketarako edo bideen ureztatzerako berrerabili ahal izatea da (eta modu honetan ibilgailu astunen zirkulazioak sorturiko hautsaren ugaritzea ekidingo da, nagusiki).  Arazketa-sistema honek tamaina txikiko partikulen bilketarako iragazki baten bidez funtzionatzen du. Era honetan, uretan soberan zeuden materialak garbituko dira, kamioien garbiketa prozesua hobetuz. Iragazki hau erabili ezean, partikulak ibilgailuko karrozeriaren metalean itsatsirik geratuko lirateke eta ondoren azidoarekin garbitu beharko ziratekeen.

Iragazki mota honen banatzailearen datuak honako hauek dira:
Arazketa-Guneak, Gaztambide kalea, 32. Madril. Telefonoa: 915436676. Kontakturako persona: Joaquín Sanchez.

Zein da hondakin arriskutsuen bilketarako gehieneko epea eta noiztik hasten da zenbatzen? Ba al dago hondakinen aldi baterako bilketan kontuan hartu beharreko beste betekizunik ?

833/1988 Errege Dekretuaren arabera, hondakin toxiko era arriskutsuei buruzko  20/1986 Oinarrizko Legea betetzeko araudia onartzen duena, “ Hondakin toxikoen bilketa denbora, ekoizleen partetik,  ezingo da sei hilabete baino gehiagokoa izan (…)” . Beraz, araudi hau aintzat hartuz, bilketa epe hau zenbatzen hasteko, bildu dugun lehen hondakinaren data hartuko dugu kontuan, hauxe izango baita sei hilabeteak lehen beteko duena.

Aitzitik, kasu batzuetan, epe hau zabaltzeko aukera dago, aldez aurretik  dagokion Komunitate Erkidegoko organo eskudunari eskaera eginez gero.

Aldi baterako hondakinen bilketarako eta ondorengo kudeaketarako, ekoizleek gune zehatzak erabiliko dituzte. Aipaturiko kokalekuek aplikatu beharreko legeria eta arau teknikoak bete beharko dituzte.

Aldi baterako bilketa baldintzak ezartzen dituen legezko erreferentzia-esparrua  honako hau da:

ED 833/198815-ko 15. Art , zeinen exijentziak honako hauek diren:

Gune zehatz bat definitzea.

Aplikatu beharreko araudi teknikoa betetzea.

Bilketarako 6 hilabeteak ez gainditzea.

Momentuz, ez da existitzen jardunbide tekniko zehatzik. Aplikatu beharreko araudia Produktu Kimikoen Bilketari buruzko araudia da ( 379/2001 Errege Dekretua)

Cerrar [X]Uso de cookies

Utilizamos cookies propias y de terceros para mejorar nuestros servicios y recopilar datos estadísticos sobre hábitos de navegación. El uso de cookies es necesario para la notificación de incidencias. Si continúa navegando, consideramos que acepta su uso. Puede obtener más información, o bien conocer cómo cambiar la configuración, en nuestra Política de cookies